Iako Opština Ćićevac u svim svojim strateškim dokumentima prepoznaje turizam kao ključnu razvojnu šansu, u realnosti ova privredna grana nije ni blizu svog punog potencijala. Uprkos bogatom nasleđu, turisti u ovom kraju ostaju kratko, a broj posetilaca zanemarljiv je u odnosu na ono što priroda i istorija nude. Mojsinjska Sveta gora, iako prepoznata kao prioritetan turistički potencijal, i dalje je “na čekanju”.
U Planu razvoja Opštine Ćićevac za period od 2023. do 2029. godine, turizam je označen kao prioritet, a kao najveći potencijali navode se ostaci srednjovekovnog grada Stalaća, Mojsinjska Sveta gora i dolina Južne Morave, sa lokalitetima Stevanac i Sastavci. Međutim, ambiciozni planovi o verskom i rekreativnom turizmu trenutno su u zastoju zbog, kako navode nadležni, izgradnje brze pruge.
U cilju unapređenja turizma, kako navode u toj opštini, predviđene su mere koje podrazumevaju razvoj turističke infrastrukture, uređenje i promociju značajnih lokaliteta, kao i izradu posebnog strateškog dokumenta za razvoj turizma.
Planovi i izazovi
Pored unapređenje signalizacije i razvoj pešačkih i biciklističkih staza na području Mojsinjske Svete gore i drugih atraktivnih lokaliteta, u narednom periodu, kako ističu u opštini Ćićevac, posebna pažnja biti posvećena saradnji sa institucijama, organizacijama i lokalnim udruženjima. Predviđeno je i pokretanje projekata koji se odnose na istraživanje, zaštitu i rekonstrukciju arheoloških lokaliteta i kulturnih dobara na teritoriji čitave opštine.
Opština, kako se navodi u analizi stanja u okviru Plana razvoja, trenutno nema dovoljno razvijene institucionalne mehanizme u ovoj oblasti, a kao jedan od izazova navodi se to što u Ćićevcu ne postoji turistička organizacija.
Finansijska ulaganja u očuvanje kulturno-istorijskih i verskih lokaliteta takođe pokazuju nestabilnost: 2024. godine u budžetu je bilo predviđeno dva miliona dinara, godinu kasnije 3,85 miliona, dok je u ovoj godini za te namene opredeljeno 2,2 miliona.
Od projekata koji su realizovani izdvaja se rekonstrukcija putnog pravca Braljina-Trubarevo u cilju razvoja seoskog turizma, ambijentalno osvetljenje kule Todora od Stalaća, te rekonstrukcija zgrade Zavičajnog muzeja.
Jedan od predstojećih planova je rekonstrukcija kružnog puta do kule u ukupnoj dužini od 700 metara. Izrađena je projektno-tehnička dokumentacija koja obuhvata asfaltiranje puta, gde je jedna strana predviđena kao pešačka staza, duž koje su predviđena odmarališta sa mobilijarom, a na minimalno jednoj lokaciji predviđen je vidikovac.
Uprkos svim ograničenjima, u dokumentu se navodi da prirodni resursi, kulturno-istorijsko nasleđe i povoljan geografski položaj na raskrsnici važnih saobraćajnih koridora predstavljaju osnovu na kojoj se može graditi dugoročni razvoj turizma u opštini Ćićevac, te da će opština u budućnosti raditi na tome.
Ipak, turizam na području opštine još uvek nije dovoljno razvijen, što se ogleda u malom broju posetilaca i kratkom zadržavanju turista. Kao jedan od glavnih problema navode se nedovoljno razvijena turistička infrastruktura, nedostatak smeštajnih kapaciteta i ograničeno iskustvo lokalne zajednice u razvoju ove privredne grane.
Šta najviše nedostaje?
Predstavnici lokalnih udruženja, kao dobri poznavaoci prilika na terenu, smatraju da bi uz bolju infrastrukturu i sistemsku promociju Mojsinjska Sveta gora mogla postati jedan od prepoznatljivih duhovnih i turističkih lokaliteta ovog dela Srbije.
Slavoljub Ljubisavljević, predsednik Udruženja „Čuvari Mojsinjske Svete gore“, ističe da Stalaćka klisura, brojni manastiri, crkve i crkvišta mogu predstavljati osnovu za razvoj turizma, ali ti potencijali još uvek nisu u dovoljnoj meri iskorišćeni. Pojedini manastiri i lokaliteti u Stalaćkoj klisuri, kako navodi, dostupni samo poljskim putevima ili uskim stazama, što dodatno otežava njihovu turističku valorizaciju.
Iako je lokalna samouprava preduzela određene korake, da bi Mojsinjska Sveta gora postala prepoznatljiv duhovni centar, neophodno je više od strateških dokumenata. Bez rešavanja problema signalizacije, smeštaja i, pre svega, osnovne putne infrastrukture, turistički potencijal Ćićevca ostaće samo „mrtvo slovo na papiru“.
Tekst i foto: Aleksandra Paunović
Izvor: KruševacPRESS
